چند خطی درباره ی نقد

ساده نیست ؛ خیال نمی کنم کسی از نقد شدن لذت ببرد ! و خوب طبیعی ست دولت محترم و آقای رییس جمهور هم از این قاعده برکنار نیستند . از این که این فتح الفتوح دولتشان این چنین دست فرسود منتقدان است می رنجند ، کاسه ی صبرشان لبریز شده و منتقدان شان را بی سواد خطاب می کند .خوب این البته باعث نمی شود منتقدین بی خیال نقدهایشان شوند و این که هیچ فرد معقول و معتدلی هم نمی تواند ضرورت نقد و انتقاد را نفی کند . این در هم چنان باز است ، آقای رییس جمهور خوششان بیاید یا نه ! در این باره اما :

نخست درک صحیح و البته کامل واقعیت ها ست . فهم این که شرایط جامعه این روزها تغییر کرده مطلب مهمی ست . مع الاسف این که اغلب دوستان ما متوجه این شرایط نو نیستند و هم چنان در فضای هشت سال گذشته سیر می کنند . و البته از تحلیلی که قرار است از دل اخبار فارس و رجانیوز بیرون بیاید بیش از این هم انتظاری نیست _ نه این که من مثلاً این جا در مقام نقد خط مشی این سایتها و یا یک هم چه چیزی باشم ، و  با این که خیال می کنم بی اندازه روشن است برای رفع سوء تفاهمات احتمالی تذکر این نکته بی فایده نخواهد بود که این خبرگزاری ها و پایگاههای خبری به درستی و البته به جا به وظایفشان در این جنگ رسانه ای می پردازند اگر چند که خبرهایشان تصویر کامل و _ یا به عبارتی دقیق تر  _ « تمام » از شرایط جامعه و از خواب و خیال های مردم این سرزمین نیست . و اگر که بود احتمالاً حالا باید از « سونامی جلیلی » که “رجا ” وعده ی آمدنش را می داد چند ماهی گذشته بود ! بهرحال فهم دردهای مردم ، فهم خواب ها و خیال هاشان مطلبی نیست که از مطالعه ی این خبرگزاری ها عایدمان شود . دست آخر این که من این همه را نوشتم که بگویم باید دید این « نقد » ها چقدر با واقعیات جامعه ی امروز ما می خواند و یا این که شامل چقدر از دردها و دغدغه های مردم این کهن بوم و بَر است .

دیگر اما و در ادامه ی همان بند نخست ” اثرگذاری اجتماعی ” این نقد ها ست . کمتر از نیمی از این مردم به شبکه جهانی وب  دسترسی دارند و تازه همان هام ندرتاً دور و بر سایتها و وبلاگهای خبری-تحلیلی می گردند . این که خیال کنیم حالا یک دوجین سایت و وبلاگ راه انداختیم پر از نقد و انتقاد از دولت محترم و به این ترتیب لاجرم مردم هم به حرفهای ما گوش خواهند کرد البته خیال خامی ست . دست کم و پیشترها دیگرانی کوشیده بودند با همین حربه ها رأی و نظر این مردم را بزنند ؛ و این قدر وبلاگ و صفحه های گونه گون در شبکه های اجتماعی مختلف باز کرده بودند که خیال می کردند : « ما بی شماریم » !! خوب البته آخر عاقبت این جماعت هم که معلوم است ! شبکه سازی و کارهای تشکیلاتی قرن ها ست که تخصص بچه شیعه هاست . رها کردن این ظرفیت تاریخی و چسبیدن به فضای توهم زای وب اشتباه استراتژیکی بود که مخملی های هشتاد و هشت انجام دادند . به نظرم بی اندازه روشن است که دوستان ما نباید مرتکب همین اشتباه شوند و به جای این مجازی بازی ها به فکر استفاده از ظرفیت های رسانه ای – تشکیلاتی بومی خودمان ( مثل مسجد و پایگاه های بسیج ) باشند . نه این که البته یکسره بی خیال فضای مجازی هم شد !

دو دیگر این که نقد با « مچ گیری » و « عیب جویی » متفاوت است ؛ البته که می دانید ! من باب تذکر عرض می کنم ، این ها نکاتی بود که تابستان و در دیدار دانشجویی رهبر کبیرمان ؛ معظمٌ له در پاسخ به حرفهای یکی از دانشجوها _ که مخالفین و وزارت خانه را در صورت خطا به « برخورد شدید » وعده می کرد  _ فرمودند . نگفته پیداست مطلب مهمی ست . خاصه این که این روزها برخی نقدهای دوستان ما ؛ منصفانه اگر بنگریم از همین دسته هاست . و این مسأله برای دانشجو و تشکلهای دانشجویی اهمیتی چند چندان پیدا می کند . بالأخره از احزاب و جریانات سیاسی بیش از این انتظاری نیست . مآل گفت و کردار این جماعت « رسیدن به قدرت » است _ که البته فی حد ذات مطلب مذمومی نیست . این که این قدرت برای چه ،  و خرج چه آرزوهایی خواهد شد نکته ایست که ارزش این تلاشها را روشن می کند . بهرحال برای جنبش دانشجویی که «آرمان خواهی» و «عدالت طلبی»  جزء لاینفک همیشه ی تاریخی اش بوده رعایت این نکات اخلاقی واجب تر از نان و آب است !

  دست آخر این که این نقدها می باید ” مستند ” و ” تخصصی ” باشند . این از دیگر مقتضیات این روزهای  جامعه است . خودتان بهتر می دانید : این روزها عوام کوچه – بازار هم می دانند” تورم ” چیست و یا مثلاً رابطه اش با نقدینگی جامعه چگونه است . آن وقت شما خیال کنید دوستان ما توی نشریه ی دانشگاهی تیتر می زنند : آی عوام ! اوضاع بد است و روزگار خراب و دولت تکنوکرات ! و از این حرف ها ! نگفته پیداست که اقبال جامعه و یا دانشگاهیان به این حرف ها و مطالب مبتذل(= دست فرسود ) چقدر است ؟! نقد مستند و یا مطالبه گری تخصصی مطلب بسیار مهمی ست که اساتید و دوستان صاحب نظر ما این روزها درباره اش  مفصلاً  حرف ها گفته اند و قلم ها رانده .